LỚP LỚP PHÙ SA: Chương 3

– CHƯƠNG 3-

Hò… ờ ơ ơ ớ….
(chớ) Gió đưa gió đẩy về rẫy ăn còng
Về sông ăn cá (ơ ờ) về đồng ăn (ờ ớ) cua (ờ ơ…)
Hò… ơ ờ ơ ớ
Cái Răng Ba Láng (mà) Vàng Xáng Phong Điền (ờ ờ…)
Anh thương em cho bạc cho tiền
Đừng cho lúa gạo (ờ ờ…)
Hò… ơ ơ ớ…
(chớ) Đừng cho lúa gạo xóm riềng họ (ờ ớ) hay (ờ ơ ơ…)

Chợ Cái Răng nằm ở cuối con rạch mang cùng tên đổ ra Cần Thơ, chành lúa quanh năm nhộn nhịp, ghe thuyền lui tới bán buôn sầm uất. Hồi nhỏ thím Ba thường theo ba mình bơi xuồng từ kinh Cờ Đỏ đổ ra rạch Cái Răng rồi ghé chợ. Ba thím đi bổ thuốc ở các tiệm thuốc bắc, con nhỏ thì đi theo để được dịp ngắm chợ, ăn bánh kẹp tàn ong hoặc chuối nướng cơm nếp có xé ra ở giữa chan chút nước dừa béo béo. Mùi nếp cháy khét trên lửa than thơm phức, cắn vào bên trong nhân chuối nóng hổi ngọt xớt, thím còn nhớ hương vị đó cho tới bây giờ.

Từ ngày ông nội thím mất, ba thím bỏ nghiệp võ đổi sang đạo tu Tiên và chăm ngành y dược giúp đời. Năm nào ông cũng đi ngao du ba bốn tháng để lên núi hái thuốc, luyện khí và chẩn thuốc cho người nghèo. Có khi vắng nhà cả năm. Người nói ông lên Thất Sơn, núi Cấm, kẻ nói ông tu luyện bùa phép ở núi Tà Lơn, nhưng ông Thuần lạnh người kín đáo nên chẳng ai biết đích xác hành tung của ông. Chỉ biết khi ông trở về làng Cờ Đỏ thì lối xóm mừng lắm vì ông trị bệnh miễn phí cho mọi người. Mà ông cho thuốc thiệt là mát tay, trị đâu hết đó, ngay cả những con bệnh ngặt nghèo. Ông lại biết bấm độn xa quê nên người ta đồn ông trị bệnh có pha bùa phép. Ông nổi tiếng là “Lão Thần Y” – không biết vì trị bệnh hay như thần, hay vì chữ “Y” ghép vào tên ông, “Thuần Y” người nhà quê đọc trại ra thành “Thần Y”.

Trong nhà Lão Thần Y bày rất nhiều bàn thờ, trong đó có bàn thờ Ông với hình vẽ Quan Công mặt đỏ ngồi giữa, Châu Xương, Quan Bình cầm Thanh Long đao và xà mâu đứng hầu hai bên, cặp mắt Quan Công xuất thần nên đứng chỗ nào cũng thấy như bị ông nhìn, đi qua lại như có Ông ngó theo. Vì vậy thím Ba rất sợ sệt, mỗi lần đi ngang trang thờ cứ cúi gầm đầu, hễ lấm lét nhìn lên lại thấy ông trợn mắt ngó mình như thể sắp hét giận. Lại thêm vừa nghe kể trong truyện Tam Quốc, Quan Công chỉ cần vớt trái bóng của đối thủ là tướng địch cũng đủ rụng đầu nên thím càng sợ hơn nữa, đi ngang cúi đầu lại nghe rợn rợn ở cần cổ. Thành thử lúc nhỏ thím hay đi vòng qua phía bên kia để tránh. Nhưng đi vòng lại đụng nhằm cái trang thờ Bà Cửu Thiên Huyền Nữ. Tuy vậy cũng còn đỡ hơn vì tranh họa của Bà thụt vào trong, bên trên có màn đỏ phủ xuống, bên ngoài có treo đôi hài, rộng và quạt phủ giấy vàng óng ánh, khi gió lùa tới phe phẩy lại như sống thiệt. Mỗi lần bắc ghế thắp nhang, tim cô gái cứ đập thình thịch không ngớt.

Nếu ở Thới Lai người ta gọi thím là thím Ba thì khi về Cờ Đỏ lối xóm lại quen gọi thím là thím Năm, vì thím đứng hàng thứ tư trong gia đình, tên thím là Nguyễn Thị Dấu. Bắt đầu là Cậu Hai, trai đầu lòng nuôi không được, ông bà Thuần rất lấy àm thất vọng, buồn bã cả năm. Kế đến là Dì Ba, rồi Cậu Tư, tới thím, kế đó là một trai một gái đều chết lúc còn bồng, rồi cuối cùng là con trai út, cậu Tám. Dì Ba và cậu Tư đều đã lập gia đình và ra riêng ở Bình Thủy, nơi đó đất tốt, cao ráo làm vườn làm rẫy được, có huê lợi nhiều hơn là làm ruộng. Chỉ còn cậu Tám ở lại Cờ Đỏ, nhỏ hơn thím năm tuổi lo phụng dưỡng mẹ già. Vốn là người nhân hậu nên thím Ba rất thương và thông cảm tình cảnh nghèo túng của thằng em trai duy nhất của mình. Thím thấy anh chị tuy có phần nào khá giả hơn mà không có lòng bằng cậu Tám đứa em út.

Từ thuở nhỏ hai chị em đã khắng khít với nhau hơn chị Ba và anh Tư. Hai người này lúc lên mười lăm mười sáu đã phải đi làm công bên Bình Thủy để tìm kế sanh nhai. Ba thím thường hay ngao du đây đó.

Chỉ còn lại trong căn nhà lá quạnh quẽ bên bờ kinh Cờ Đỏ nước đục quanh năm hai chị em hủ hỉ với bà mẹ hiền từ, ít nói, giỏi chịu đựng, không hề than van trách móc bao giờ. Mẹ con thường ra đồng hái rau nhút, bắt ốc bưu ốc lát, mò cua, nôm cá hoặc cắm câu đắp đổi qua ngày. Thỉnh thoảng hai chị em sực nhớ ba bèn ôm nhau mà khóc. Đoạn đời thơ ấu tăm tối bên ngọn đèn mù u le lói trôi qua, trong tiếng chó sủa văng vằng ở đầu kinh, tiếng võng kẽo kẹt xa xa bên hàng xóm và tiếng xào xạc của bụi sả sau hè. Qua mùa gặt, chị em dắt nhau ra đồng mót lúa cho hũ gạo trong nhà đỡ vơi, và bà má đỡ lo âu.

Lúc thím được mười bốn tuổi, má thím chợt bịnh nặng. Ba thím đang trên đường hành đạo, trong nhà chỉ còn có đứa em chín tuổi ngơ ngáo. Anh chị của thím đều đi làm công ở nơi xa. Bệnh trở nên nguy kịch, qua ngày thứ ba người mẹ á khẩu không còn nói năng được nữa. Cô gái hoảng sợ vội vàng nhổ xuồng bơi ra tận chợ Cái Răng hốt thuốc. Cô còn nhớ tiệm thuốc bắc ba cô thường ghé qua. Hốt được thang thuốc, cô bơi rút dòng nước ngược để về cho kịp, mồ hôi ướt dầm. Bắt đầu vào kinh Cờ Đỏ cô thấy nhẹ nhõm đỡ mệt phần nào. Bỗng cạnh be xuồng một con cá lóc vụt tuổi lên rồi phơi ngựa bụng lờ đờ. Cô gái bật khóc nức nở. Điềm chim sa cá lị. Cô mếu máo:

– Má ơi! Con hốt thuốc về tới rồi, má ráng chờ con. Mô Phật, xin Trời Phật hộ độ cho má con. Nam mô A Di Đà Phật. . .

Cô vừa khóc vừa xoáy dầm bơi miết, thỉnh thoảng hỉ mũi rồi khoát nước ớ kinh rửa mặt.

Trời chạng vạng, vừa ghé xuồng vào bờ, đã thấy thằng em dại của mình ngồi ở đầu cầu đứng dậy la lớn:

– Chị ơi! Má chết rồi!… Hu hu… má chết rồi chị ơi! Em sợ quá ra đây ngồi chờ chị từ hồi chiều. Em sợ quá!

Cô gái la một tiếng thất thanh:

– Trời ơi! Má! Má!

Cô ôm em vào lòng, dở hổng nó lên chạy riết vô căn nhà tối om:

– Má ơi má! Sao má không chờ con dìa! Má ơi là má!

Hai chị em ôm chầm lấy thi thể người mẹ khóc rống. Tay chân bà đã lạnh ngắt.. Nhà không đèn đóm. Muỗi vo ve, bụi sả sau hè run đưa xào xạc. Chập sau, chợt như ý thức bổn phận mình, cô gái lò dò xuống bếp kiếm lửa thắp ngọn đèn mù u leo lét. Đôi mắt bà mẹ vẫn mở trao tráo. Cô đưa tay vuốt mắt. Mắt vẫn mớ trao tráo. Đứa em quíu người lại nắm vạt áo của chị mình. Cô lầm thầm:

– Vái hương hồn má có linh thiêng xin má hãy nhắm mắt về trời… Má đừng mở mắt như vậy em con sợ… tội nghiệp.

Cô lạy ba lạy, quẹt nước mắt rồi đưa tay vuốt mắt má mình. Trán và mũi người chết lạnh ngắt. Mắt vẫn mở trợn trừng. Đứa em nhỏ ôm cứng lấy chị mình:

– Chị ơi! Em sợ!

– Em đừng sợ, có chị đây nè.

Tuy nói vậy cô gái cũng bắt đầu run và khóc lớn hơn. Cô ngó lên trang thờ bắt gặp đôi mắt Quan Công trợn trừng nên càng thêm khiếp đảm. Một cơn gió thổi vào xô đạt ngọn đèn chập chờn chực tắt. Đứa em vụt chỉ tay lên trang Bà hét lớn:

– Kìa!

Trong bóng tối nhá nhem, tàng lọng vàng rung rinh, đôi hài đánh tòn teng, hai chiếc lục lạc nhỏ kết trên màn đỏ khua nhẹ run run mà tướng chừng như chuông vọng vang rền. Hai chị em chết điếng, càng ôm cứng lấy nhau, mắt không rời trang thờ. Bỗng đầu kinh có tiếng chó tru từng chập, nghe xoáy ruột gan, sau đó tiếng tru trở thành tiếng sủa quấu quấu, ban đầu một con, rồi hai con, rồi ba bốn con. Bao nhiêu tiếng động trong xóm đều như biến mất chỉ còn lại có tiếng chó sủa. Tiếp theo có tiếng chân ai đi trên con đường đất đắp dọc theo con kinh, mỗi lúc một tới gần, gần hơn, gần hơn nữa. Tiếng chân bước vào sân, tiếng chó sủa thưa thớt rồi im bặt. Chỉ còn lại tiếng bước nặng nề mà khoan thai, băng qua sân đất rồi dừng lại ở cửa căn nhà có người đàn bà nằm chết.

Hai đứa nhỏ nín khóc quíu lấy nhau run bây bẩy, răng đánh bồ cạp, ngó ra. Bóng người đàn ông đồ sộ. Tim hai đứa nhỏ khua trống chầu, mắt tét mớ, máu trên mặt mũi tay chân đã rút đi đâu mất. Người đàn ông bước qua ngạch của, dừng lại ở đầu hai chân người chết, cất tiếng trầm trầm:

– Má chết rồi phải không?

Lão Thần Y!

Phải, lão đã về, đứng đó, bóng đen cao lớn dong dỏng. Hai đứa nhỏ nhận ra tiếng ba mình, òa lên khóc:

– Ba! Ba! … Má chết rồi ba ơi ! rồi chạy tới ôm cứng lấy bóng đen. Lão Thần Y đặt cái túi lớn đang xách trên tay xuống nền đất xoa đầu hai đứa con mình:

– Tội nghiệp dữ hôn, hai đứa con tui!

– Ba, ba! Tụi con sợ quá ba ơi!

Hai đứa tranh nhau lên tiếng. Lão siết đầu thằng con út vào bụng mình:

– Thôi mấy con đang sợ, ba đã về tới đây rồi. Đừng sợ nữa.

Lão Thần Y gỡ hai đứa nhỏ ra, tìm thêm một ngọn đèn nữa thắp lên cho sáng. Lão đặt tay lên trán vợ mình. Lạnh ngắt. Tay kia lão nắm bàn tay người đàn bà ướm thử. Lạnh ngắt. Lão dời tay xuống, giữ lơ lửng trên mũi, khoa khoa tới lui. Không còn hơi thở. Không còn dấu hiệu hơi thở. Lão đặt tay lên ngực người đàn bà, ấn nhè nhẹ. Còn hơi ấm, hình như còn một chút hơi ấm, rất mong manh, chỉ có mình Lão Thần Y mới nhận ra. Lão khe khẽ gật đầu, chòm râu bạc dài run nhẹ như tơ như khói:

– Hai con đừng sợ. Chưa sao đâu.

Hai đứa nhỏ ngó ba mình trân trân, không hiểu Lão Thần Y muốn nói gì. Người đàn bà vẫn nằm đó cứng đơ, mắt mở trao tráo. Lão đứng dậy bước ra sau nhà, nơi đó lão có trồng một số được thảo để sắc thuốc. Lão hái một cọng “Chiêm tinh ngũ hổ” bước trở vào nhà, đứng ở đầu người chết, soi cọng dược thảo cạnh ánh đèn, ngắm nghía, bấm đốt ngón tay. Mày lão nhíu lại, chăm chú định thần. Bỗng lão vuốt tay lên chòm râu bạc, gật gù rồi thở phào một tiếng dài, mỉm cười:

– Má bây chưa tới số chết đâu!

– Hả?…

Cô con gái chưng hửng lên tiếng. Thằng em hết ngó ba mình tới ngó má mình, ngơ ngác. Không phải ngạc nhiên. Điều đó vượt ngoài sự hiểu biết. Nó vượt qua điều thường thấy, vượt qua đời sống mỗi ngày. Lão Thần Y lập lại, chậm dãi:

– Ba nói má chưa tới số chết đâu!

– Hả?… Má chưa chết thiệt hả?

Lão Thần Y không trả lời cô gái. Lão khom người mở cái bọc lớn lấy ra ba cái chén, một chén lớn và hai chung nhỏ. Lão thắp thêm một ngọn đèn cầy cắm giữa hai ngọn đèn đặt ở phía đầu người chết. Lão lựa nhổ một sợi tóc đen trên mái tóc hoa râm của người đàn bà, cắm dưới lòng bàn tay mình rồi buông ra. Sợi tóc dính lơ lửng. Đuôi tóc còn sinh khí. Lão gật gù. Lão quấn sợi tóc vào cọng chiêm-tinh-ngũ-hổ, úp dưới cái chén lớn đặt giữa hai bàn chân người chết. Đoạn lão úp hai chung nhỏ lên đầu hai ngón chân cái của thi hài. Lão lên tiếng:

– Hai con ngó chừng hai chén chung này.

Hai đứa nhỏ nhìn chòng chọc vào hai cái chung chờ đợi. Không có gì xảy ra hết. Lão đặt lên bụng vợ mình một lá bùa viết bằng mực son đỏ trên giấy quyến nền vàng, nét chữ buông sổ xuất thần. Lão thay áo thụng trắng vào người – cái áo mà hai đứa nhỏ chưa hề thấy ba mình bận bao giờ. Lão đi ra phía sau khu vườn dược thảo, trải ra một tấm vải dầy màu huyết dụ cắt theo hình bát quái, ở giữa có một vòng tròn vẽ nửa đen nửa trắng quấn vào nhau. Lão xóa tóc, ngồi xếp bằng trên tấm vải. Lão Thần Y bắt đầu tham thiền nhập đinh.

Xung quanh lặng ngắt như tờ. Mấy con đom đóm chớp tắt lập lòe trên bụi sả. Thỉnh thoảng có tiếng con gì trườn bò sột soạt trong lùm cây và bụi cỏ gần đó – tiếng rắn khua động hay chuột lủi chạy? Hai đứa nhỏ không rời mắt khỏi hai chén chung. Bỗng một tiếng oang oác nổi lên trên bờ kinh, hai đứa giật mình ngó ra, không thấy gì, chỉ kịp nghe tiếng đập cánh của một con vạc ăn đêm. Hai đứa lại dán mắt lên chén chung. Ba ngọn đèn ở đầu giường tre chập chờn, mấy sợi tóc bạc trên đầu người chết lay động, cảm tưởng như bà sắp ngồi đậy. Hai chị em ngó nhau, nỗi sợ hãi toát ra tròng mắt trắng dã.

Đến gần khoảng nửa đêm, Lão Thần Y bắt ấn đặt lên phía ngực bên mặt của mình lâm râm niệm chú một tràng dài. Đoạn lão đứng dậy. Chờ cho đám mây đen vén ra để lộ mặt trăng lưỡi liềm cong mỏng, Lão Thần Y hả miệng hớp ánh trăng mờ sáng, mật ấn linh hiển bắt chặt trên tay xẹt chớp về phía căn nhà lá có người nằm chết, đồng thời quát lên một tiếng đinh tai nhức óc:

– Nhập !!!

Bên lối xóm trẻ con vụt khóc rẻ. Từ đầu xóm tới cuối xóm, lũ chó bỗng lại bật lên tru réo âm u. Hai đứa nhỏ giựt bắn người kinh hãi ngó ra sau nhà nghe ngóng:

– Nhập! Nhập!!!!

Lão Thần Y thu tay về chấn thủy rồi tiếp tục hớp trăng, đồng thời điểm phóng mật ấn gọi hồn về phía căn nhà lá, như vậy cả thảy ba lần.

Đoạn lão chấp hai tay lên ngực xá ba xã, cúi đầu niệm những câu thần chú gọn ngắn, bí hiểm. Trong nhà đứa nhỏ chợt thấy chén chung động đậy rồi rớt xuống đất. Nó còn đang bàng hoàng, kinh tâm tán đởm thì bên kia chị nó lên tiếng:

– Coi kìa em! Coi kìa…

Nó ngó theo ngón tay chỉ. Chén chung bên ngón chân kia cũng động đậy, ngừng lại một chút rồi lay mạnh rớt xuống đất lăn lóc. Người đàn bà chợt thở khì một tiếng dài, nói ú ớ. Hai đứa nhỏ té ngửa ra sau bò càng, đoạn lồm cồm ngồi dậy dợm bỏ chạy. Từ phía sau nhà Lão Thần Y khoan thai bước ra:

– Hai con chớ sợ. Má con sống lại rồi đó!

Dừng tiếng một chút, lão trầm trầm nói tiếp:

– Má con sẽ còn sống lâu hơn ba nữa.

Người đàn bà trở mình, thều thào:

– Khát nước. Khát nước quá! Cho tui miếng nước.

Cô gái hoàn hồn chạy ra như sau múc chén nước mưa trong lu bưng lên, định đỡ má dậy cho uống. Lão Thần Y đưa tay cản lại:

– Khoan! Con cho uống như vậy má con sẽ mắc nghẹn. Má con hồn mới nhập xác, còn yếu lắm.

Lão ngắt một cái đuôi trầu chấm nước lên môi khô queo của vợ mình. Người đàn bà chắp chắp miệng. Lão nhiễu thêm vài giọt. Người đàn bà bắt đầu biết nuốt, trái cổ nhúc nhích. Hai đứa nhỏ mừng quính buột miệng la lên:

– Má sống lại rồi! Má sống lại rồi!

Cả hai ôm lấy má khóc sướt mướt. Người cha lên tiếng:

– Má con còn mệt lắm. Hãy để má con ngủ tiếp cho lại sức.

Người đàn bà sống lại ngủ li bì liên tiếp ba ngày ba đêm. Cô gái túc trực đổ nước cơm và thuốc vào miệng má mình. Lão Thần Y thỉnh thoảng bấm các ngón lên cổ tay vợ mình để chẩn mạch. Mạch mỗi lúc một mạnh lên và đều hơn. Lão rất ung dung, không lộ vẻ gì lo lắng. Qua ngày thứ tư, bà mẹ đã ngồi dậy được và nói chuyện lại được như thường. Cô gái tò mò hỏi má mình đã thấy những gì trong mấy ngày vừa qua, nhất là lúc bà “chết”.

Bà nói bà nằm chiêm bao thấy mình xuất hồn. Hồn bà xuất ra đứng ngó xác mình nắm nuối, quyến luyến và xót thương đứa con trai đang ôm xác má mình mà khóc kể. Bỗng có hai con quỉ sứ mặt xanh nanh nhọn xông lới lôi bà đi, nói có Diêm Vương đòi bà xuống hầu. Bà bịn rịn con mình, nhưng hai con quỉ sứ bắt bách lôi xểnh bà đi. Bà đi qua nhiều cửa địa ngục nhìn bên trong thấy lũ ma vương đầu trâu mặt ngựa cầm chĩa đứng canh gác bọn quỉ đói đầu lớn như đầu trâu, bụng to tợ trống, cổ nhỏ tợ kim đang bốc đồ mà ăn, nhưng khi đút vào miệng đồ ăn vụt biến thành than lửa. Bà lại đi qua nhiều cây cầu cao chót vót, ngó xuống bên dưới thăm thẳm có tiếng rên la, rắn rít bò lểnh nghểnh quấn lấy bọn ma bị xích xiềng, đứa ngồi trên bàn chông, đứa đang bị cắt lưỡi, đứa đang lặn ngụp trong chảo dầu sôi. Tới cửa thứ chín bà được đưa vào yết kiến Diêm Vương. Vị này ngồi trên ngôi quá cao ngó không thấy mặt. Ông quát quỉ sứ đem sổ bộ đời ra coi. Vị giữ sổ bộ tra cứu rất lâu, trình lại chỉ thấy tên bà trong bộ sinh mà không thấy ghi trong bộ tử. Diêm Vương khiển trách bọn quỉ vô thường đã bắt lầm người và dạy phải mau mau đem bà trả về dương thế. Ông căn dặn bà khi ra tới cổng chót đừng ăn “cháo lú”, nếu không khi trở lại trần gian bà sẽ mất hết ba hồn chín vía và quên hết mọi chuyện dĩ vãng. Và quan trọng nhất là có một điều bà đã thấy nhưng cấm tuyệt không được nói ra. Nói ra, bà sẽ ngã chết ngay tức khắc. Chỉ có thể trối trăn lại trước khi chết. Bà dập đầu lạy tạ Diêm Vương xin tuân lệnh rồi theo bọn quỉ sứ dẫn đường trở về dương thế. Tới cổng chót có quán cháo lú. Tuy đói lắm nhưng bà không ăn. Có nhiều người ăn trở nên lú lẫn hóa thành con nít.

Câu chuyện má mình thuật lại có vẻ hoang đường hầu hết giống như những điều trong kinh Phật đã hằng nói đến, nhưng cô gái tin chắc âm cảnh có đúng như lời má cô kể lại, không một chút nghi nan. Tuy vậy, còn cái điều “mật ước” giữa má cô và Diêm Vương khiến cô còn cứ thắc mắc hoài. Nhưng điều này mật thiết với mạng sống của má mình nên cô không dám hỏi thêm. Cô ao ước tới ngày nào má mình hấp hối cô sẽ có mặt ở bên cạnh để nghe lời trăn trối và biết rõ được điều “mật ước” sinh tử đó từ miệng má mình trước khi bà trút hơi thở cuối cùng.

o O o

– Má à! Má còn nhớ hông má?

Thím Ba xoáy ngược dầm cho xuồng chậm lại. Má cô bơi lái, thằng Phát ngồi trong lòng bà ngoại sật sừ:

– Nhớ cái gì?

Thím Ba chỉ mái dầm vô bờ kinh, chỗ đó khuyết sâu như đất lở, nước từ dưới dợn lên bợn uốn:

– Hồi đó má đi nôm cá ở chỗ này nè, má không nhớ sao?

– Ờ, ờ …

– Má mò hang ở đây bị con cá bông táp đổ máu đó, má không nhớ sao?

Bà già cúi xuống ngó vết thẹo hình vành cung trên bắp tay mình. Con cá bông giống con cá lóc nhưng lớn hơn, mình có vân bông ửng. Người ta nói nó do cá lóc lấy nhầm rắn đẻ ra. Cá lóc hiền lành bao nhiêu thì cá bông dữ tợn bấy nhiêu, nhất là khi nó chăn giữ bầy lòng ròng. Nó không ngần ngại tấn công mọi sự đe dọa từ bên ngoài. Nhiều người lội ở đìa hờ cơ bị cá bông táp sứt thịt bắp chuối hoài, dù chẳng có ý gì muốn bắt nó.

– Ờ hồi đó tao đâu có biết hang đó là hang gì. Tao tính mò được con lươn đem về kho sả cho tụi bây ăn. Ai dè có con bông núp trong đó. May mà nó không táp tao cụt ngón tay.

– Ờ cũng may thiệt! Con cá gì mà bự tổ chảng. Mà má cũng gan thiệt, rán bắt cho được.

– Gan khỉ gì mà gan! Cũng tội nghiệp nó đương giữ bầy con. Bắt nó rồi bầy lòng ròng bỏ ai nuôi?

Bà má bơi nhẹ một dầm, ngẫm nghĩ rồi mới tiếp:

– Mà tao thấy tụi bây ở nhà ăn cực ăn khổ quá, cứ cá lòng tong kho quẹt tối ngày, bởi vậy tao mới tính bắt nó cho tụi bây đổi bữa.

– Rồi má làm cách nào mà bắt được nó? Má không sợ nó táp má nữa hay sao?

– Ý sợ chớ! Bởi vậy tao mới bắt nhái tới câu nhắp nó. Mà nó cũng khôn lắm, đâu có chịu ăn liền. Sau tao phải móc lưỡi câu trên lưng con nhái, để nó còn sống lội qua lội lại con cá bông mới chịu táp nó chớ.

Bà khoát nước đục ngừ vua lên mặt cho mát.

– Tội nghiệp! Chắc tại nó đói quá… (bà nhỏ giọng)… cũng như gia đình mình.

Thím Ba chép miệng:

– Ờ hén … Nhưng mà tui còn nhớ bữa ăn con cá đó. Má ốp vô bẹ chuối rồi chất lửa rơm đốt. Con cá không bị mất nước, thịt còn ngọt sớt. Mở bẹ chuối ra, mùi bay thơm phức.

Thím Ba hình hình mũi.

– Cái mùi đó tới giờ tui còn nhớ.

– Tại bây chết thèm quá chứ gì?

– Hổng chừng vậy. Hồi đó tui sợ con cá bị mực, thường cá lớn hay bị mực. Vậy mà xẻ nó ra hổng có một chút mực nào hết. Chỉ có mang nó là bị mấy con bọ nước đeo ghê quá phải cắt bỏ.

– Ờ. cá lớn hay bị vậy. Có khi có đỉa mén chun vô mang hút máu nữa. Bởi vậy tắm sông bây phải coi chừng đỉa chun vô lỗ tai. Bây biết chuyện đó chưa?

– Chuyện gì má?

– Chuyện đỉa chun vô lỗ tai người ta chớ chuyện gì?

– Chưa. Đâu má kể nghe thử coi.

Thím Ba dừng mái dầm quay mặt lại. Bà má lại khoát nước xoa lên hai cánh tay cháy nắng và gò má nhăn nheo:

– Ờ chuyện đó tao cũng chỉ nghe đồn lại vậy thôi.

– Họ đồn ra sao?

– Ờ họ đồn ớ miệt U Minh hay Năm căn gì đó có một nàng dâu lúc nấu cơm cứ lấy cái nắp vung úp lên đầu mình… Chuyện đó hổng chừng mày có nghe rồi.

– Chưa, đâu má nói tiếp nghe coi.

– Bởi hổng có cái nắp vung nên cơm cứ bị sình hoài. Bây có nấu cơm rồi bây biết.

– Biết rồi mà. Sao nữa?

– Bà già chồng lấy làm lạ mới rình coi. Bữa đó bả mới thấy, bả thấy…

– Thấy cái gì?

– Thì bả thấy con dâu nó lấy nắp vung úp lên đầu chớ thấy cái gì! Mầy làm cái gì mà hối như giặc vậy? Để hổng thắng tao nói.

Bà phẹt cổ trầu xuống kinh.

– Bả rình như vậy nhiều lần, mà lần nào cũng thấy như vậy hết. Bả mới biết tại sao mà nhà cứ bị ăn cơm sình hoài. Cái bữa đó bả mới rình thấy con dâu cũng làm vậy nứa bả mới giận quá chạy ra giựt cái nắp vung rồi lấy đũa bếp khỏ lên đầu con dâu, con nhỏ té ngứa xuống đất…

Thím Ba dợm hỏi, lại thôi.

– Con dâu té xuống đất, da đầu tét làm hai, đỉa trong đó bò ra, đỉa mén có, đỉa con có, bò lúc nhúc.

Thím Ba rùng mình:

– Ghê quá há!

– Khi đó bả mới biết sở dĩ con dâu bả lấy nắp vung úp lên đầu là để có hơi nóng mấy con đỉa ở dưới đừng có nhúc nhích, nhức đầu.

– Rồi đỉa ra hết con dâu bả sống hông má?

– Chắc chết chớ sống làm sao nổi! Tao hổng nghe nói.

– Rồi bà già chồng có bị ở tù hông má?

– Tao cũng hổng biết. Ờ, mà sao con nhỏ này hay hỏi lắc léo. Thôi trưa rồi bơi rút đi. Mày lại bụng mang dạ chửa đừng có dang nắng lâu hổng tốt.

– Chà! Ghê quá hả?

Buông câu nói xong, thím Ba day người lại quơ mái dầm bơi tiếp.

– Giờ này chắc bên Bình Thủy chị Ba bây đương đợi cơm mình. Sợ nó nóng ruột. Đừng có dùng lắc ở đây hoài.

Bà bơi mạnh mái dầm. Xộn! Xộn! Nước vặn xoáy lên sủi hột xa dần sau đuôi xuồng. Thằng Phát nãy giờ ngủ sật sừ, giựt mình thức dậy dụi mắt:

– Bữa nay có thịt gà ăn hông hả ngoại?

– Ờ, chắc có. Con thức rồi hả?

Bà hun lên đầu cháu mình. Khét nắng. Bà khoát nước xoa lên đầu thằng nhỏ ba tuổi, tóc ra nhiều, biết nói giỏi. Nó thò tay rà rà trên mặt nước.

– Coi chừng bị cá táp nghe con.

Nghe ngoại nói, thằng nhỏ hoảng hồn vội rút tay lên. Bà mỉm cười.

– Gần tới nhà dì Ba chưa ngoại?

– Qua khỏi khúc này là tới rồi con.

Xuồng tấp vào gần một cây dừa mọc ngả dài ra bờ sông, chóp dừa ngóc cong lên, rễ lơ lửng một nửa trong không khí, phân nửa kia bám giữ đất, bờ khỏi bị lở thêm. Nước đang ròng, bày bờ kinh lút sình phủ một lớp phù sa nâu vàng trơn mướt. Xuồng cập vào một cây cầu ván nhỏ, có đóng những thanh gỗ dẹp vuông dài bên trên cho khỏi trợt chân. Một con cá thòi lòi giựt mình từ rễ dừa nhảy tòm xuống kinh trồi lên đập hai vi trước nhảy lách chách trên mặt nước một hơi băng qua tuốt bên kia rạch Bình Thủy.

Quấu! Quấu! Quấu! Con chó lông đen mướt trong nhà chạy ra, nhận được người quen, khịt khịt mấy tiếng rồi nín sủa, ngúc ngoắt đuôi, rên ư ử. Nó vươn người dài ra, hai cẳng trước khụy xuống, đuôi chổng lên cao ngoắt lia lịa, mừng đón người quen từ xuồng bước lên. Dưới hai mắt chó có hai bớt vàng tưởng như nó có bốn mắt. Thím Ba đứng trên cầu ván nói vọng xuống:

– Má đưa thằng nhỏ đây cho tui.

Thím xốc nách thằng Phát đặt xuống đất. Con chó chạy tới le lưỡi liếm, thằng nhỏ quíu tay lại chạy ra núp phía sau má nó, tay bấu ống quần đen. Bà ngoại vừa đặt chân lên mặt đất vội la lên:

– Mực! Mực! Dang ra coi.

Con chó ngó bà rồi chạy tới, đuôi phe phẩy. Trong nhà có tiếng huyên náo khuất sau hàng rào bông bụp, rồi liếng chân người đi ra. Con chó chạy vô, rồi chạy ra ngó ngó, xong chạy vô rồi lại lộn trở ra, kêu ư ử. Một người đàn bà xuất hiện ở cổng rào:

– Ngoại tới rồi bây ơi! Có dì Năm với thằng Phát nữa.

Con chó nhẩy cỡn, quấn quít.

– Mực! Mực! Làm cái gì chộn rộn vậy? Dang ra coi! Dang ra !

Con chó cúp đuôi, lấm lét, Quấu! Quấu! Quấu! sủa mấy tiếng chiếu lệ rồi theo chân đoàn người đi vô sân nhà. Một đứa nhỏ gái từ hàng ba nhảy xuống bồng xốc thằng Phát lên hun chùn chụt:

– Cưng ơi cưng? Sao cưng thấy ghét quá!

Dì Ba đưa hai ngón tay vét cổ trầu trên mép, lên tiếng:

– Chèn ơn Tui trông má muốn mút con mắt. Mần cái gì mà giờ này mới tới?

– Hồi nãy đi gấp quá bỏ quên đồ phải bơi trở dìa nhà lấy. Thêm con Năm lại ham nói chiện cù cưa thành thử mới cà rịch cà tang cho tới bây giờ.

– Thôi má với con Năm vô nhà đi, bộ tính đứng đây dang nắng hoài hay sao? À, còn con Ba ẵm thằng nhỏ chạy đi đâu mất rồi?… Ba à! Ba!

Có tiếng dạ văng vằng.

– Ờ chưa chi đã bồng thằng nhỏ ra quán rồi? Đố khỏi lại dộng cho thằng nhỏ cục kẹo. Tới giờ cơm rồi mà còn ăn tầm bậy.

Mọi người leo lên thềm bước vào nhà. Mát rượi. Thềm cao hơn mặt đất khoảng nửa thước. Bốn cây cột tràn bằng gỗ mun đã lên nước đứng chễm chệ trên bốn tảng đá xanh vuông vức, vươn sức chống đỡ mái nhà lợp ngói. Nền nhà lót gạch tàu vuông vức màu gạch cua. Một tủ thờ cẩn xà cừ dựa vào một vách ván, chình ình giữa nhà ngó ra sân. Lư đồng và cặp chân đèn bóng loáng. Trước bàn thờ, một bàn dài cũng đen bóng.

Hai bên, hai ghế trường kỷ, lấp lánh xà cừ. Bên trái một bộ ván ngựa dầy non một tấc, tẩm mồ hôi người lâu năm, đen kịch óng ánh như lãnh sa-ten. Trước bộ ngựa, một bàn nhỏ lêu nghêu trên cẳng cao, bên trên có để một ô trầu bằng đồng chùi bóng. Phía mặt, đối diện với bộ ngựa là một bộ vạc, dùng làm giường ngủ. Nhà ba gian rộng rãi, khang trang. Cặp liễn bằng cây trạm chữ nho thiếp vàng bám trên cột lớn dựng hai bên bàn thờ. Căn nhà vươn cánh xoài ra hai bên thành hai chái thấp, lợp lá, không có vách, khoảng khoát.

Dượng Ba từ sau nhà ở trần, quần đen xăn tới đầu gối đi ra, trên tay còn cầm cây mác:

– Dạ, thưa má mới tới. Dì Năm mới tới hở dì Năm? Cơm nước gì chưa?

– Dạ, chào dượng Ba.

Dì Ba xen vô:

– Cái ông này hỏi thiệt là lảng nhách. Mình chờ má ăn cơm từ sáng tới giờ mà còn đi hỏi má ăn cơm chưa.

– Ờ hén! Còn con Sam nó đâu rồi? Biểu nó chạy qua nhà kiêu cậu Tư mợ Tư qua ăn cơm. Mấy đứa nhỏ bên đó niếu không có mần cái gì thì biểu qua ăn luôn cho vui.

– Nó ở ngoài quán á! Ông ra kiêu nó đi. Để tui nói chiện với bà già. Mời má lên ngồi ở bộ ngựa cho khỏe. Còn con Năm nữa, ngồi đi.

– Thôi, để kệ tui mà chị Ba. Tui ngồi ở cái ghế đẩu này cũng được

– Mày để cái ghế đẩu tao ngồi. Tao biểu ngồi thì ngồi đi. Mắc mớ gì mà đứng hoài vậy?

Dì Ba mở ô têm cho bà già miếng trầu.

– Dạ, má ăn thêm miếng này nữa rồi súc miệng ăn cơm.

– Thôi để tao xuống bếp phụ một tay, chớ ngồi ở đây làm khách làm khứa kỳ quá!…

– Tui lo hết rồi, má khỏi lo, để cho tụi nhỏ nó dọn. Má ngồi đây nói chiện, mấy thở má mới qua thăm tui một lần.

Thím Năm rứt cục thuốc rê trong ô, vo tròn đưa cho bà già xỉa. Có tiếng dượng Ba ngoài cổng ngoài réo con Sam:

– Ba à! Ba! Về biểu coi.

– Dạ… ạ…

Con Ba ẵm thằng nhỏ từ bên quán chạy về, trên tay thằng nhỏ cầm cục mứt gừng nâu đen.

– Con bỏ thằng nhỏ đây cho ba rồi qua kiêu cậu Tư mợ Tư qua nhà mình ăn cơm. Dượng Ba nắm tay thằng Phát dắt vô nhà. Con Sam quay lưng chạy đi.

Ví dầu cầu ván đóng đinh, cầu tre lắt lẻo gập phình khó đi.. Con Ba bẹt hai chân bước chạy khập khểnh trên hai thân trâm bầu bắc song song qua mương. Nước ròng bày mấy cọng mái dầm ló chân lên khỏi mặt nước. Qua một đoạn đường đất, nó lại bước lên một thân dừa bắc qua một mương khác lớn hơn. Nó bước lên, thân dừa lúc lắc… Khó đi mượn chén ăn cơm, mượn ly uống rượu, mượn đờn kéo chơi.. Nó lượm cục đất cứng chêm ở đầu thân dừa lún trên mặt đất rồi chạy qua thoăn thoắt…

– À ba bốn bữa nay trời nắng gắt đỡ quá, chớ mấy bữa trước mưa dầm mưa đề tui rầu thút ruột, sợ vườn cam năm nay úng gốc bị trái chua.

Dì Ba cầm ống nhổ bằng nhôm trên bàn, phẹt một cái như gà ỉa.

– Ờ, chút nữa má dìa nhớ nhắc tui bẻ cho má mấy trái xài thanh ca đầu mùa ăn lấy thảo. Xài năm nay dòn xốp mà ngọt xớt lại thơm nữa. Trái nào trái nấy tròn vo, mập ú, thấy mà ham!

– Ờ sao con hông chiết nhánh cho thằng Tư nó đem về trồng thử bên nó.

– Có thử rồi chứ má. Nhưng đất ở bên đó thuộc đất ruộng, phèn quá nên trồng hổng đặng, cứ chết hoài. Họa may có sống đi nữa thì cũng èo uột, trổ ra trái nào trái nấy đẹt câm, chát ngắt, ai mà ăn. Thành ra bên nó chỉ có đắp rẫy trồng khoai mì với lại mấy ngọn mía thôi chớ làm vườn như bên này hổng đặng.

Thím Ba xen vào:

– Tui thấy ảnh có trồng chanh với quít, trái cũng sai lắm mà chị.

– Đành vậy, nhưng mà quít nó cũng chua lè như chanh. Tại cuộc đất nó như vậy. Vô phương! Thành thứ có tiếp tục làm thêm ruộng cũng không khá mấy. Khoai mì thì không có giá, thâu huê lợi chẳng đặng bao nhiêu. Vả lại…

Dì Ba với tay sứa đầu tóc đuôi gà bới sau lưng:

– Vả lại con vợ nó tánh cũng khó khăn, cứng đầu, chỉ cho hai đứa nó làm ăn mà nó hổng chịu nghe. Thằng Tư lại nghe lời con vợ nó. Tui nói ra nói vô sợ chị em thêm xích mích.

– Bề gì nó cũng là em út trong nhà mà con. Có gì thì con cũng nên khuyên bảo…

– Ối ! Má nói nghe dễ chớ con vợ nó hỗn dàn trời. Má nghĩ coi thở giờ ai mà cất nhà day cái hông ra sông. Ở Bình Thủy ai nấy đều cất nhà day mặt ra sông hết. Tui can tụi nó mà con vợ nó thiếu điều muốn chửi tui, nó nói tui ỷ quyền làm chị lên mặt làm tàng. Má nghĩ coi cất nhà trật địa lý như vậy làm sao mà làm ăn khá cho đặng? Thét rồi tui chán quá hổng thêm xía vô chuyện của vợ chồng tụi nó nữa.

Người đàn bà già nua chợt nghĩ tới thằng con út thứ Tám của mình. Nó còn ngất ngư hơn anh Tư của nó nữa. Chỉ còn có nó ở lại cầm cự với bà ớ Cờ Đỏ. Bà thở dài. Giàu út ăn, khó út chịu. Một công ruộng đủ ăn. Lèo tèo mấy bụi sả sau hè với đám dược thảo trồng để làm thuốc. Ông già nó thì rày đây mai đó ngao du sơn thủy. Con Năm giờ đã có chồng bên Thái Lai. Về ở tạm rồi mai mốt lại trở về bên chồng, không biết bữa nào. Bà buông tiếng thở dài kín đáo.

Dì Ba lại phẹt cổ trầu vô ống nhổ:

– Tui hy vọng thằng út của má mơi mốt lấy được con vợ hiền lành chớ gặp cái miệng như con vợ thằng Tư thì chỉ có nước…

Câu nói bị bỏ lửng. Thím Ba ngó má mình thăm dò. Coi bộ bà già không vui, thím đỡ lời:

– Úi, thằng Tám nó lờ quờ quá ai thèm lấy nó mà chị Ba lo

– Ấy! tại nó lờ quờ quá nên lao mới lo… nó bị xỏ mũi như anh Tư của nó.

Thằng Phát chạy lẩm đẩm trong sân rượt theo mấy chú gà con. Gà mẹ quay lại xửng lông tính mổ thằng nhỏ, mồng gà đỏ au. Bà ngoại thấy vậy vụt la lên:

– Diều! Diều!

Con gà mái kiểng đầu ngó trời, cất cổ kêu mấy tiếng: “Áu! Áu!…” rồi ngồi xuống xòe hai cánh rộng ra cho lũ gà con chạy ập vô ẩn núp. Thằng nhỏ đứng ngơ ngác trong nắng đã đứng bóng. Thím Ba chạy ra xốc nách nó ẵm vào nhà. Bà ngoại căn dặn:

– Trưa đứng bóng rồi, con đứng ra ngoài nắng hổng nên nghe con!

Dì Ba ngó thằng Phát:

– Đó! Tui nói có sai đâu, con Sam chưa gì đã dộng cho thằng nhỏ cục kẹo gừng rồi làm sao mà ăn cơm cho vô. Bây giở giựt ra thì thằng nhỏ khóc.

Dì xòe bàn tay ra:

– Con cho dì xin cục kẹo rồi chút nữa dì cho con ăn thịt gà.

Thằng nhỏ còn dụ dự, tuy con mắt láo liên. Dì nói thêm:

– Có thịt chuột muối sả ớt nữa.

Thằng nhỏ chớp chớp mắt coi bộ chíp trong bụng, nhưng còn e dè:

– Ớt cay lắm? Con ăn hổng được.

Dì Ba phá lên cười:

– Hổng có. Chuột làm cho con dì không có bỏ ớt. Dì biết mà.

Thằng nhỏ chịu quá, buông cục kẹo trong lòng bàn tay của dì Ba, cười toe toét. Dì ôm nó lên hun rồi đặt ngồi trên đùi mình. Từ ngoài sân có tiếng la vòng vọng:

– Má ơi! Má…

Con Sam ào ào chạy vô. Dì Ba nạt nó:

– Cái gì mà hớt hơ hớt hải vậy? Tao dặn trưa đứng bóng đứng có la coi chừng bị ông bà quở mà máy cứ ong óng cái bảng họng.

Bà ngoại can thiệp:

– Thôi con đừng rầy nó. Cái gì vậy con?

Con nhỏ thở lấy hơi:

– Một chút nữa… cậu Tư… mợ Tư… qua ăn cơm…

Dì Ba:

– Ờ ! có vậy mà mày làm tao tưởng đâu có ăn cướp tới. Thôi đi ra sau rửa mặt rửa mày rồi tiếp tay dọn cơm với tao. Bữa nay có ngoại tới chơi, rán giỏi một bữa coi.

Con nhỏ dạ một tiếng lớn, rồi chạy vù ra sau nhà bếp. Thím Ba đứng dậy đi theo chị mình.

– Má coi chừng thằng Phát để tui xuống bếp phụ với chị Ba.

Bà ngoại dắt thằng nhỏ ra sân lấy gáo múc nước trong lu đặt cạnh hàng ba: “Rửa đi con, rửa, rửa!” Bà xối nước, thằng nhỏ xoa hai bàn tay vào nhau. Bà vốc một ít nước vuốt lên mặt thằng nhỏ rồi rút khăn choàng cổ chùi mặt cho nó. Đoạn bà đưa gáo hớp một ngụm nước sụt sụt trong miệng phun ra, một ngụm khác ngửa cổ khò khò phun ra, đưa khăn lau miệng xong máng cái gáo trở lại trên cây trúc cắm gần lu, nước đọng chạy dọc theo cán gáo nhễu giọt xuống mặt đất ướt. Bà đặt thằng nhỏ lên hàng ba, hai bà cháu ngồi ở bậc thềm gạch tầu thòng chân đong đưa. Bà vuốt đầu thằng nhỏ:

– Tội nghiệp con thèm thịt gà lắm hả con?

Thằng nhỏ ngó ngoại rồi gật đầu. Ngoại hỏi tiếp:

– Con thèm thịt chuột lắm hả con?

Thằng nhỏ lại ngó ngoại, gật đầu, bà lẩm nhẩm, như nói một mình: “Tội nghiệp ! ở với ngoại ăn cực ăn khổ quá! …” Thằng nhỏ nắm lấy bàn tay ngoại mình, nghịch phá mấy ngón tay nứt nẻ, da dùng ở các đốt tay gồ lớn. Bà ngó ra trời nắng, mắt nheo nheo, hình ảnh ngoài sân như nhòe nhoẹt bởi hơi nóng hay bởi màng nước mỏng, rất nhẹ lung linh trên tròng mắt. Thằng nhỏ rờ lên vết thẹo hình vành cung trên tay ngoại:

– Ngoại ơi ngoại! Con đói bụng.

– Ờ, để ngoại bới cơm đút cho con ăn nghe.

Thằng nhỏ căn dặn:

– Ngoại nhớ lấy thịt chuột hổng có ớt nhe ngoại.

– Ờ, ngoại lấy thịt chuột hổng có ớt.

– Với lại thịt gà nhiều nhiều nữa nhe ngoại.

– Ờ, thịt gà nhiều nhiều nữa. Mà con đừng có ham ăn coi chừng…

Con chó Mực vụt chạy vọt ra sân sủa mấy tiếng rồi nín.

Theo chân nó, một người đàn ông mặc áo bà ba đen và quần dài đen xăm xăm đi vô. Tới gần hàng ba, chấp hai tay trước ngực xá một cái:

– Dạ, thưa má mới qua.

– Ụa ! Thằng Tư đó hả? Bữa nay mày hận cái quần dài làm tao tưởng ai chớ.

Sực nhớ điều gì:

– Ụa! mà còn con vợ mày đâu?

Cậu Tư ngập ngừng:

– Dạ… dạ… dạ vợ tui nó bị nhức đầu nên hổng qua đặng má à.

– Vậy hả? Rồi mày có cho nó uống thuốc men gì chưa mà qua dây, bỏ nó ở nhà cho ai?

– Dạ, có rồi má. Ở bển có hai đứa nhỏ coi chừng.

– Ờ.. quên há! Tụi nhỏ mạnh giỏi hết chớ?

– Dạ mạnh.

Thằng Phát kéo tay ngoại:

– Ngoại, con đói bụng.

– Ờ… nãy giờ quên thằng nhỏ. Tội nghiệp dữ hôn. Thôi để ngoại đi bới cơm cho con ăn nghe.

– Thằng con con Năm đây hả? Chèn ơi? Bây giờ thằng nhỏ lớn đại rồi. Mới bữa nào còn đi lẩm đẩm.

– Khoanh tay cúi đầu chào cậu Tư, giỏi đi con… Thôi, mầy vào trong này đi, tụi nó dang chờ cơm mày đó.

Vừa lúc dượng Ba đem chiếu ra trải ở bộ ngựa, dì Ba bưng dĩa thịt gà xé phai đứng chờ bên cạnh. Ngó thấy cậu Tư, dượng Ba lên tiếng:

– Kìa Cậu Tư mới qua? Còn mợ đâu?

– Dạ vợ lui nó nhức dầu nằm nhà, nhờ tui xin lỗi anh chị nó qua hổng đặng.

– Nhức đầu thiệt hông đó?

Dì Ba vặn hỏi. Cậu Tư:

– Thiệt mà chị. Bữa nay nhằm ngày của nó.

– Còn mấy đứa nhỏ đâu, hổng qua? Bộ cũng nhức đầu luôn hả?

– Dạ hổng có. Tụi nó mắc coi chừng nhà.

– Chèn ơi! Tao làm tới hai con gà giò, rồi ai ăn cho hết đây?

Thím Ba xen vô đỡ lời:

– Vậy để chút nữa chị sớt một dĩa cho anh Tư đem về bển cho tụi nó.

– Ờ, thôi vậy cũng đặng.

Dì Ba bưng nồi cơm lên rồi hối mọi người nhập bữa ở bộ ngựa. Con Sâm dành đút cơm cho em, nó một chén, thằng nhỏ một chén ra ngồi ở hàng ba. Má nó dặn vói: “Coi chừng em mắc xương nghe con.” Mọi người ngồi xếp bằng ở bộ ngựa, cầm đũa xá một cái. Chờ cho bà ngoại gắp trước mở màn, mọi người mới bắt đầu ăn. Thím Ba gắp một miếng đùi gà bỏ vô chén cậu Tư.

– Thôi được mà, mầy để thây kệ tao.

Chuột đồng chiến vàng đen dòn đầy ắp trong dĩa lớn, thơm phức mùi xả và mỡ chuột ngầy ngậy. Cậu Tư thò tay cầm lấy nửa con, lên tiếng:

– Ờ, năm nay anh chị tính sao cái vườn cam? Niếun tính ở nhà hái lấy chở ra chợ Cái Răng bán thì tui với mấy đứa nhỏ qua hái tiếp với anh chị.

Dượng Ba:

– Hông! Làm như vậy mất công quá. Năm nay chị Ba bây tính kêu thằng Ba Song Phi bên Thái Lai qua bán mão, rồi nó mướn bạn bẻ lấy, lời ăn lỗ chịu. Nó có ghe thương hồ, muốn chở bán đâu đó thì chở.

Dì Ba:

– Ông nói lời ăn lỗ chịu chớ dễ dầu gì mà lỗ. Anh Ba Song Phi buôn bán khôn đàn trời. Cam mình năm nay cũng đậu.

– Dù sao thì thằng Ba cũng còn đỡ hơn là mấy thằng chủ vựa ở chợ Cái Răng. Tụi đó trả giá trời ơi đất hỡi. Bán mão cho thằng Ba coi vậy mà được giá hơn.

Bà ngoại:

– Ờ nghe chồng con Năm nói thằng Ba Song Phi là học trò của anh suôi tao nên nó đối với người quen biết điều lắm. Phải vậy hông Năm?

– Dạ tui cũng nghe chồng lui nói sơ sơ thôi. Ảnh nói ba ảnh dạy cho anh Ba đá song phi tài dách, vì vậy mà lối xóm đặt cho ảnh cái danh hiệu là “Ba Song Phi” đó. Tành anh đó cũng dao búa lắm.

Dì Ba:

– Dao búa với ai không biết chớ gặp tao là ăn nói ngọt sớt, một điều “em Ba” hai điều “em Ba”.

– Bởi vậy mà chị Ba tụi bây chịu quá nên mới bán mão cam cho nó chứ gì!..

– Đọ, đọ… Ông nói bậy nữa đi. Với đàn bà con gái là anh Ba Song Phi đều ngọt ngào như vậy hết chớ đâu phải riêng gì tui

– Ờ ngọt ngào như vậy rồi bữa nào nó mới “song phi” cho một cái, mấy bà mấy cô sưng cái bụng thè lè, chừng đó mới biết ngọt hay mặn.

– Cái thằng cha này giỏi tài nói bậy!

Bà ngoại:

– Thôi mà, khi không rồi hai vợ chồng bây phát gây lộn nhau đi.

Dượng Ba xịt cười. Dì Ba còn nuối:

– Ăn nói thiệt vô diên hổng ai bằng.

Thằng Phát chạy vô xin ngoại cái đùi chuột không có ớt rồi cầm nhai ngấu nghiến. Nó thòng hai chân xuống hàng ba đánh đong đưa khoái chí tử. Con Sam đút cho nó muỗng cơm. Thằng nhỏ nuốt vội, sặc ho mấy tiếng. Con Sam trở đầu đũa lại dọng dưới chén cơm mấy cái lách cách.

– Vuốt nghẹn em tui! Vuốt nghẹn em tui!

Thằng nhỏ cố nuốt trôi, chảy nước mắt. Con Sam vuốt ngực thằng nhỏ, chùi nước mắt, múc muỗng cơm khác đưa lên miệng thổi:

– Nè cưng! ùm!… Vỗ tay đi.

Thằng nhỏ vỗ tay. Hai đứa ngó nhau cười híp mắt. Trong mâm cơm người lớn, cậu Tư lên tiếng:

– Má qua chơi rồi chừng nào má về?

– Tao tính ăn cơm rồi nghỉ một chút, về Cờ Đỏ coi thằng út ra sao.

– Làm cái gì mà gấp dữ vậy? Út gì mà út? Mười bảy mười tám tuổi, lớn cái đầu chồng ngồng rồi mà má còn lo cho nó. Ăn cơm rồi má với con Năm qua tui chơi, chờ nước lớn rồi hả dìa.

Thím Năm:

– Ờ má cũng chờ trời mát mát rồi hả dìa má. Tui cũng muốn qua thăm chị Tư để chỉ buồn. Con sợ chỉ phân bì…

– Thôi, tụi bây tính vậy cũng được. Mà dầu sao cũng đừng dìa trễ quá nghen, sợ trời tối. Bây giờ chắc nước đang đứng.

Dì Ba day qua chồng mình:

– Ờ ông cũng qua thăm vợ thằng Tư với má luôn thể. Để tui ở nhà rửa chén, còn con Sam đưa em cho thằng Phát ngủ. Con nít ăn cơm rồi hay buồn ngủ, nên để nó ở nhà.

Khi ăn xong, mỗi người vét đến hết hột cơm cuối cùng trong chén mình rồi cầm đũa xá một cái, gác lên miệng chén. Con Sam cầm miếng xoài dụ thằng Phát ra quán chơi cho người lớn và má nó qua nhà cậu Tư khuất mắt, nó không khóc đòi theo.

Dì Ba dặn: “Đừng có dắt em ra bờ sông nghe con.” Mọi người đi khỏi, trong nhà vắng lặng, dì Ba ngồi ăn trầu tóp tép một mình ở bộ ngựa. Bên chái, con gà mái dầu vữa đẻể xong, chạy ra sân nắng cvc tác inh ỏi. Con gà trống điều, đuôi đỏ cong dài mướt rượt, hứng chí ngóng cổ gáy một tiếng thanh tao: “Ò ó o!… o…o…o!” Con chó Mực nằm lim dim ở hàng ba, nhướng mắt, ngoắt tai, khịt khịt mấy tiếng rồi nằm im trở lại. Hai đốm vàng đuôi mắt của nó lúc nào cũng như thao thức.

Thằng Phát ngáp liên tiếp mấy cái. Con Sam ẵm nó vô chái, đặt lên võng có buộc sợi dây để kéo đưa. Nó dụ dự, bồng em lên rồi ôm em vào lòng, hai đứa ngả lên võng. Nó thò một chân đạp trên mặt đất lấy trớn. Cọt kẹt! Cọt kẹt! Con Sam cất tiếng ru em:

Ầu ớ ớ…
Ví dầu ví dẩu ví dâu
Ví qua ví lại ví trâu vô chuồng….(ờ ờ…)

Giọng ru non nớt ngọt ngào như bắp tươi mới luộc. Con rạch Bình Thủy đứng cơn nước lớn, thả phù sa lợn cợn bồi cho đất, cho cam, cho dừa, cho bắp, cho cây thù lù, cho đám ô rô.

Ầu ơ ớ…
Ví dầu tình bậu muốn thôi
(chớ) Bậu gieo tiếng dữ cho rồi bậu ra…
(ầu ớ…) Bậu ra bậu lấy ông câu
Bậu câu …

Chợt có tiếng lạt xạt rồi hụych! một cái rung rinh sau vườn. Thằng nhỏ giật mình chấp chới. Dừa khô rụng ở bờ mương. Nặng nề. Im lắng.

Ầu ớ ớ…
Bậu câu cá bống ngắt đầu kho tiêu (ơ ơ…)
(chớ) Kho tiêu kho ớt kho hành
Kho ba lượng thịt để dành em ăn (ầu ơ…)

“Ò ó o!… o o o…” Con gà trống điều lại cất tiếng gáy thanh tao. Rồi im phăng phắc. Nắng rạng rỡ buổi trưa đứng bóng là chất keo dán cứng tiếng gà gáy và tiếng võng đưa vào tâm hồn phù sa lớp lớp. Đời đời.

Ầu ơ… Ví dầu …

—>Chương 4

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: